Vietnam Savaşı’nın Sorgulanan Fotoğrafları

Bu yazıyı daha iyi anlamak için daha önceki yazımızı okumanızda fayda var. Kazananların Gözünden Vietnam Savaşı Tarihi ve Fotoğrafları

Gösterilen bu fotoğraflar epey bir heyecan yaratmıştı. Bu eşi benzeri olmayan fotoğrafların sergisi, savaş fotoğrafçısı Patrick Chauvel ve festival yöneticisi Jean François Leroy tarafından gerçekleştirilmişti.

“Tarih, genellikle, savaşı kazananlar tarafından yazılır ama Vietnam’da tarihi yazanlar kaybedenler oldu.” demişti Bay Chauvel. “İlk defa, hikâye Kuzey Vietnamlı fotoğrafçılar tarafından yazılıyor. Zamanı gelmişti.”

Fotoğrafların sergisi, kitapların basılması derken en etkileyici fotoğraflardan üç tanesi hakkında kafalarda bazı soru işaretleri beliriverdi. Bay Niven tarafından yürütülen titiz çalışmalarla geçen yıllar sonucu bu fotoğrafların daha önce basıldığı ortaya çıktı. Fotoğrafçılarla tanışmak için birçok defa Vietnam’a giden ve arşivlerine bakan Bay Chauvel’in bu kitaptan haberi yoktu. Bay Niven’in iddiasına göre Bay Chauvel’in bu kitaptan haberinin olmaması imkânsızdı. Bütün övgüleri toplaması da ikiyüzlülükten başka bir şey değildi. Bay Chauvel’e Vietnam gezilerinin birinde eşlik eden Bay Leroy’un iddiası da haberlerinin olmaması yönündeydi. Haberim yok, haberim var durumu bir yana, fotoğraflarda manipülasyon yani fotoğraflarda birtakım değişiklikler yapıldığı iddiası gündeme oturdu. Dartmouth’da profesör ve resim analizcisi olan Hany Farid’in uzmanlık alanı adli fotoğrafçılıktı. İki fotoğraf, New York Times standartlarının altında dijital ortamda değişikliğe uğramıştı.

Şelâle fotoğrafı ve askerler

Yukarıdaki fotoğraf Doan Cong Tinh tarafından çekilmiş. Kuzey Vietnamlı askerlerin bir şelâleyi iple tırmanarak geçtiklerini görüyoruz. Aslında bu fotoğraf, iki fotoğrafın birleştirilmesi sonucu oluşturulmuş. Askerler ve kayaları içeren ön plân fotoğrafı, bir şelâle fotoğrafının üstüne eklenmiş. Fotoğrafla ilgili bir başka önemli iddia ise askerlerden birinin ön plandan silinmiş olduğu. 72 yaşındaki Bay Tinh, orijinal fotoğrafın negatifinin yok edildiğini ve elindeki tek kopyanın zarar gördüğünü ve 2001 yılında kendi fotoğraf albümünü yayınladığında bu fotoğrafı kendisi için bir arkadaşının onardığını belirtiyor. Dört yıl sonra yeniden yayımlandığında 2001 düzenlemesinin üstüne bir daha elden geçirilmiş.

“Arka plânı şelâle ile değiştirdi ve askeri de çıkarttı.” Bay Tinh. “Bay Chauvel ve ekibi diğer fotoğrafçılarla röportajlar yapıyorlardı ve zamanları çok kısıtlıydı. Benden CD’yi ödünç almak istediler. Bende onlara hediye olarak CD’yi verdim. Değiştirilmiş fotoğrafın aralarında olduğundan haberim yoktu. Bence büyütülecek bir tarafı yok. Fotoğrafta verilen mesajın değişmediğini düşündüm, bu mesajda değiştirilen bir şey yok.”

Radyo ekibi ve arkadaki duman

Hemen yukarıdaki ikinci fotoğraf ise 1970 yılında Quang Tri şehrine bir saldırı sırasında silahlı saldırı grubuyla beraber Kuzey Vietnamlı radyo ekibini görüyorsunuz. Bay Farid yaptığı analizinde, fotoğrafa dumanın sonradan eklendiğine dair hiçbir kuşkunun olmadığını söylüyor. Ön plândaki radyo anteni ve bitkiler, arka plândaki dumandan soyutlanmış. Fiziksel olarak böyle bir durum mümkün değil. Bay Tinh ise bu fotoğrafta herhangi bir değişiklik yapılmadığını, eğer yapıldıysa bunun başkaları tarafından gerçekleştirildiğini belirtiyor. Aynı zamanda Bay Niven’in kitabını da Bay Chauvel’e göstermediğini de ekliyor.

Vurulan uçak ve paraşütçü

Üçüncü fotoğrafta paraşütle atlayan bir Amerikan askeri ile ilgili. Paraşüt bir başka, gerilla da bambaşka fotoğraftan alınmış. Bu fotoğrafta çıplak gözle farkları ayırt etmek çok zor. Çerçevedeki paraşütçünün pozisyonu ve uçaktaki yangının biraz anormal gözüktüğüne dair Vietnamlı fotoğrafçılar arasında sürüp gidiyor. Bay Farid’in analizlerine bakacak olursak, gökyüzünden düşen bir uçağın bu fotoğrafı fiziksel olarak inanılması imkânsız. Yine de %100 emin değil.

İkinci Savaşı’nda bazı Amerikalı ve Rus fotoğrafçılar gibi birçok Kuzey Vietnamlı fotoğrafçı da Perpignan’daki sergisine ve kitabına kendi taraflarına zor bir savaşı kazanan propagandacı, savaşçı ve kameralarıyla yardım edenler olarak dahil oldular. Birçok fotoğraf elbette propaganda amacı taşıyordu. Ama hiçkimse fotoğrafların özellikle oluşturulduğunu veya değiştirildiğini ima etmedi. Bay Chauvel, kendisine Vietnam Enformasyon Servisi tarafından sağlanan resimlerle ilgili herhangi bir etik sorun olduğu bilgisine sahip olduğunu reddetti. Bay Leroy’da geçen yılki sergide Mayday bloğunda yayımlanana kadar herhangi bir fotoğrafın değiştirildiğinden haberi olmadığını ve fotoğraflar konusunda Bay Chauvel’e güvendiğini söyledi.

“Tamam, saftım ama bu problemlerin hiçbirinden haberim yoktu. Hayal kırıklığına uğradım çünkü bu sergiyi yapmıştım. Bunun önemli olduğunu düşünüyordum ama şimdi her şeyin sahte olduğunu düşünüyorum.”

Kaynak

NY Times Lens

Bir Şeyler Yazın...

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Optimized with PageSpeed Ninja