Sinemada Oryantalizmin Yansıması: 300 (300 Spartalı)

Frank Miller’in grafik romanından sinemaya uyarlanan, Zack Snyder imzası taşıyan 300 Spartalı; Yunanlılar ile Pers İmparatorluğu arasındaki M.Ö. 480 yılında geçen Thermopylae savaşını kendine konu edinen bir filmdir.

‘Çağdaş’ Batı Uygarlığı bakış açısıyla yansıtılan filmde doğal olarak Yunanlılar güçlü, yenilmez, sayıları az da olsa binlerce kişilik orduları yenebilecek güce sahip erkeklere sahipken; Persler güçsüz, korkak, aşırı süslü erkeklere sahip bir topluluktan oluşmuştur. Zaten batı bakış açısıyla yazılan romanlar ve yönetilen filmlerde genellikle şehvetin, eğlencenin ve ‘süslü’ erkeklerin merkezi olarak konumlandırılan doğu, 300 Spartalı ile bu konumunu belirginleştirmekten öteye gidemiyor. Kahramanlık destanı olarak sunulan bu yapım aslında her sahnedeki doğu-batı ayrımı ile arka planda başka bir mesaj verdiğini açıkça belirtiyor.

300 Spartalı’nın izleyiciye batı ve doğu arasındaki sınırların açıkça çizildiğini göstermekten kaçınmadığını, aksine yönetmenin inanılmaz keskin hatlarla ayırdığına hatta vurguladığına filmin birçok sahnesinde şahit olmak mümkün. Yönetmenin bu ayırmayı ve vurgulamayı yaparken makyaj ve aksesuar gibi görsel öğeleri kullanması her ayrıntıya önem verdiğinin de bir göstergesi. Filmde Pers İmparatoru Xerxes’e aşırı makyaj yapılarak ve kadına özgü kabul edilen aksesuarlar kullandırılarak bir erkeğin kadına dönüştürülmeye çalışıldığı açıkça görülüyor.

Peki Neden Bu Dönüştürme Çabası?

Çünkü kadın toplumsal erk içinde güçsüz, korkak, cinsel obje gibi kavramlardan ibarettir. Xerxes’de bu bakımdan bir nevi kadındır yani güçsüzdür. Bu bağlamda erkek kimliğine ait özelliklere sahip olan Sparta Kralı Leonidas’a karşı savaşamaz; savaşsa dahi yenilmeye mahkumdur algısı yaratılmayı çalışılmaktadır.

Filmi izlediğinizde Yunanlılar (Batı) ve Persler (Doğu) arasındaki inanılmaz keskin sınırlarla çizilmiş erkeklik temsilini zaten göreceksiniz. Filmi izlemeden önce Oryantalizm hakkında bir iki makale veya kitap okumak sınırları daha iyi görmenize olanak sağlayacaktır.

Bir Şeyler Yazın...

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.