Kıdem Tazminatı Düzenlemesi Nedir? Torba Yasaya Karşı Sendikalar Birleşti

Kıdem tazminatı kalkıyor mu? Kıdem tazminatı düzenlemesi nedir?

Meclis Genel Kurulu’na gelecek olan torba yasa teklifi, 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar için sözleşmeli çalışmanın önünü açıyor. Düzenleme, kadınlar için emeklilik hakkını iyice erişilmez hale getiriyor.

Geçen hafta Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen ve gelecek hafta Genel Kurul’a gelmesi beklenen “İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”, işverene önemli teşvikler sağlarken, işçiye sözleşmeli çalışmanın kapılarını açıyor.

İstihdamı teşvik amacıyla hazırlanan teklifle, işverenin maliyetini düşürmek için kıdem ve ihbar tazminatı ile emeklilik haklarının sınırlandırılması tartışmalı bulunuyor.

Yasa teklifi, 25 yaş altı ve 50 yaş üstü işçiler için belirli süreli sözleşmelerin iki yıl süreyle koşulsuz olarak yapılabilmesine olanak tanıyor. 

Sigorta başlangıcı 25 yaşa çekilecek

 İş hukuku uzmanı avukat Dr. Murat Özveri, “Özellikle 25 yaş altı çalışanlarla 50 yaş ve üzeri çalışanlar için ciddi hak sınırlamaları getirdiğini görüyoruz. 25 yaş altı çalışanlar kısmi süreli iş sözleşmeleriyle birden fazla işverenin yanında aylık çalışma süreleri 10 günden az olursa, uzun dönemli sigorta kolları primleri yatmayacak. Diyelim ki ayda 20 gün, 25 gün, 27 gün de çalışmış olsanız, her bir işveren açısından 10 günden az çalışma söz konusu olduğunda bu çalışma süreleri emeklilikte dikkate alınmayacak. Yani emeklilik hakkından yararlanamayacaklar” diyor.

18 yaşından itibaren uzun dönemli sigorta kollarında yer almak mümkünken, teklif yasalaştığı taktirde, bu çalışan grubu açısından bu yaş sınırı 25 yaşa çekilmiş olacak. Özveri, bu durumun da ileride emeklilik dönemlerinde prim gün sayısı açısından ciddi sakıncalar doğuracağını vurguluyor. 

Murat Özveri, iki yıl süreyle sınırsızca yapılabilecek olan belirli süreli iş sözleşmelerinin, hem iş güvencesi hakkından yoksun kalacak hem de kıdem ve ihbar tazminatları sınırlandırılmış ya da ellerinden alınmış olan bir çalışan grubu yaratacağına işaret ediyor. Özveri’ye göre, işverenlerin isimlerini değiştirmesini halinde ise yasada getirilen iki yıllık sınırlamanın aşılması mümkün hale gelebilecek.

Genç İşsizler Platformu’na göre de teklifle, kronik hale gelen işsizliğe çare aranırken fedakarlığın çalışanlar tarafından yapılması bekleniyor.

 Genç İşsizler Platformu Sözcüsü Dr. Murat Kubilay, normalde iş sözleşmelerinin sonsuz süreli olduğunu, işçisini işten çıkaran işverenin ihbar tazminatı ve aynı zamanda çalışılan süreye ilişkin de kıdem tazminatı ödediğini hatırlatıyor.

Kubilay, “Artık iki yıla kadar olanki çalışmalarda çok kez belirli süreli iş sözleşmesi imzalama imkanı tanınıyor. Bu da şu anlama geliyor: Siz aslında işverene karşı yeterince güçlü olmasanız bile sanki bir popüler futbolcu, sanatçıymışsınız gibi bu şekilde denkmiş varsayılarak bir sözleşme yapacaksınız. Fakat denk olmadığınız için bu süre esnasında ciddi kayıplar yaşayacaksınız” diyor.

Kadın işçiler daha fazla etkilenecek

Teklif, doğum yaptıklarında çalışma hayatından uzak kaldıkları için emeklilik süreci daha zor olan kadın işçiler için ise bu hakka erişimin daha da zorlaşacağı anlamına geliyor. 

Murat Özveri, “Özellikle çalışan kadınlar açısından, 25 yaş altı çalışan kadınlar açısından konuyu düşünecek olursak sık sık doğum nedeniyle prim gün sayılarının eksik olduğu da aklımıza geldiğinde, kadınlar bu durumdan daha fazla etkilenecek. Çalışmış olmalarına rağmen emeklilikte dikkate alınmayan bir süresi olan bir çalışma grubu yaratacaklar” diye konuşuyor. Yaşlılığın bir sosyal risk olduğunu belirten Özveri, bu sosyal riske karşı korunmanın da sosyal güvenlik sistemi içerisinde herkes için Anayasa ve uluslararası sözleşmelerden doğan bir hak olduğunu hatırlatıyor.

DİSK’in geçen hafta yayımladığı rapora göre toplumsal cinsiyet eşitsizliği emeklilikte de sürüyor. Rapora göre istihdam edilenlerin yüzde 32’si kadın olmasına rağmen olan kadınların oranı sadece yüzde 19’da kalıyor.

Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, TBMM’ye sunulan torba yasa teklifine dair, “Pakette 25 yaş altına esnek çalışma var. Bu, kıdem tazminatı hakkının tırpanlanması demek. Bunun dışında ne var? Emeklilik hakkının sınırlandırılması var, kayıt dışı istihdama göz yumulması var.” dedi.

 DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu, kadınların kayıt dışı çalışmaya da en fazla maruz kalan kesim olduğunu vurguluyor. Çerkezoğlu, “Hiç kuşkusuz bu esnek ve güvencesiz çalıştırma biçimlerinin hedefinde öncelikle kadınlar var. Dolayısıyla bu düzenlemeler kadın işçileri, genç ve 50 yaş üstündeki kadın işçileri daha fazla etkileyecektir. Çünkü hem kayıt dışı çalıştırma hem güvencesiz çalıştırma kadınlarda daha fazla. Geçtiğimiz hafta açıkladığımız emekliler raporunda da ifade ettiğimiz gibi kadınların emeklilik oranı çok düşük. Bu yasa bu haliye çıkarsa kadın işçiler daha da zor emeklilik hakkına ulaşabilecektir” ifadelerini kullanıyor.

Hak-İş Başkanı Mahmut Arslan, “Bizim on yılı aşkın süredir verdiğimiz bu mücadele eklenen bir düzenleme yok sayıldı. Biz bunu hak etmedik ve bu düzenlemeyi getirenlere biz hakkımızı helal etmiyoruz. Bu adalete, hakkaniyete ve sendikal özgürlüğe vurulmuş bir darbedir” dedi.

Kıdem tazminatı ve emeklilik hakkını kısıtlayan torba yasa konusunda tüm ve sivil toplum örgütleri birleşti

Genç işçiler için kıdem tazminatını fiilen kaldıran ve emeklilik hakkını sınırlayan ‘torba yasa’ teklifine karşı işçilerin mücadelesi sürüyor. Bugün de Türkiye genelinde eylemler yapan işçiler, hükümete, “İstihdamı artırmak istiyorsanız enerjinizi kayıt dışı çalıştırmayı ortadan kaldırmak için harcayın. Emekçilerin, istekleri dışında ücretsiz izne çıkarılmasını engelleyin” çağrısı yaptı.

  hükümetinin 16 Ekim’de TBMM Başkanlığı’na sunduğu torba yasanın geri çekilmesi talebiyle sokağa çıkan işçiler, kazanılmış haklarının gaspedilmesine izin vermeyeceklerini haykırdılar. Eylemlerde, “Bizler mücadeleden vazgeçmeyeceğiz mesajı” verildi.

Türk-İş’in aldığı karar doğrultusunda Türkiye genelinde, çalışma yaşamında esnekliği ve güvencesizliği getiren torba yasaya ilişkin açıklamaları yapıldı.

İSTANBUL’DAN ÇAĞRI

İstanbul’da açıklaması Taksim’de Odakule önünde düzenlendi. Eyleme, yöneticilerinin yanısıra işçiler de katıldı. Türk-İş Marmara Bölge Temsilcisi Adnan Uyar’ın okuduğu basın açıklamasında, hükümete şu çağrı yapıldı: 

Mücadelemizi büyütüyoruz. Adına ‘istihdam paketi’ dedikleri esnekleştirme, kuralsızlaştırma, güvencesizleştirme yani kısacası köleleştirme paketine karşı sesimizi bugün daha güçlü bir şekilde yükseltiyoruz. Çünkü bu köleleştirme paketine karşı sürdürdüğümüz mücadelede, artık yalnız olmadığımızı biliyoruz.

ESNEK ÇALIŞMAYA HAYIR

İki gün önce Hak-İş ve DİSK’le ortak açıklama yaptık ve ‘esnek çalışmaya hayır’ dedik. Yaptığımız ortak açıklamayla, Türkiye işçi sınıfının temel hakları söz konusu olduğunda, nasıl bir arada ve dayanışma içinde bir araya geldiğini gösterdik.

ARKANIZDA KÖTÜ BİR MİRAS BIRAKMAYIN

Bu düzenlemeyi TBMM’ye getirenlere, getirilmesine sebep olanlara buradan tekrar sesleniyoruz; Gelin bu yanlıştan vazgeçin. Vazgeçin ki arkanızda kötü bir miras bırakmayın. Vazgeçin ki, zaten emekçilerin sahip olduğu onlarca derdine bir dert daha eklemeyin. Salgınla, geçim sıkıntısıyla, işsizlikle, doğal afetlerle başa çıkmaya çalışan emekçileri daha fazla germeyin.

KAYIT DIŞI ÇALIŞTIRMAYI ENGELLEYİN

Sizin derdiniz gerçekten salgın koşullarında istihdamı artırmak mı? O zaman gelin, enerjinizi kayıt dışı çalışmayı ortadan kaldırmak için harcayın. Gerçekten salgın döneminde emekçileri mi düşünüyorsunuz?O zaman onların istekleri dışında ücretsiz izine çıkarılmalarını engelleyin.

BİR AİLE GÜNLÜK 39 LİRAYLA NASIL GEÇİNSİN?

Ücretsiz izine çıkarılan bir emekçinin ailesiyle beraber günlük 39 TL ile yaşayabildiğini hayal edin. Hayal edin ki, yaptığınız yanlışların farkına varın. Bizler derdimizi anlatmaktan usandık, onlar bizlere yeni dertler üretmekten usanmadılar. Ama bizlerin mücadeleden vazgeçeceğini mi sanıyorlar? Eğer öyle sanıyorlarsa bizi henüz tanımıyorlar. Bizler mücadeleden vazgeçmeyiz… Ama bugün, ama yarın, bunun hesabını sorarız.

İLK MESAJIMIZI VERİYORUZ

Bu akşam ülke genelinde, mesai çıkışında alkışlarla bu paketi protesto ederek ilk mesajımızı veriyoruz. Mesajımızın alınacağını ümit ediyoruz. Bu köleleştirme paketi geri çekilmezse neler yapabileceğimizi herkese gösteririz. Bu mücadele çocuklarımıza mutlu bir gelecek, insanca yaşayacağı iş şartlarını sağlamak içindir.

‘KÖLELİŞTİRME PAKETİ’

’da ise Türk-İş üyesi işçiler, Mecliste görüşülen esnek çalışma düzenlemesine karşı Türk-İş Genel Merkezi önünde toplanarak basın açıklaması yapıldı. 

İşçiler adına açıklama yapan Türk Metal Sendikası 1 No’lu Şube Başkanı İbrahim Biçer, mücadelelerini büyüttüklerini, ‘köleleştirme paketi’ olarak adlandırdıkları istihdam paketine karşı bugün seslerini daha güçlü yükselttiklerini belirtti. ’daki eylemde de ortak basın metni okundu.

GENEL-İŞ’TEN İŞYERLERİNDE AÇIKLAMA

DİSK’e bağlı Genel-İş İzmir Şubeleri kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldıran torba yasa teklifine karşı çeşitli işyerlerinde basın açıklaması yaptı. Genel-İş İzmir 2, 5, 7 ve 8 No’lu Şubeler örgütlü olduğu Bornova Belediyesi fen işleri şantiyesi ve parkbahçelerde, Çiğli Belediyesi şantiyesinde, Konak ve Karşıyaka Belediyelerinde açıklama yaparak “Torba yasayı geri çekin” dedi. Genel iş 2 nolu şubede örgütlü olan İZENERJİ işçileri  Konak, Karabağlar, Bergama, Ödemiş İZSU’da, sosyal projeler, mezarlıklar, hastane, parkbahçeler gibi birimlerde açıklama yaptı. Ankara’da ise Genel-İş 2 Nolu Şube üye ve yöneticileri, torba yasayı protesto etti. 

’DA YASAYA TEPKİ: GERİ ÇEKİLENE KADAR MÜCADELE EDECEĞİZ

Türkiye’nin önemli kentlerinden ’da da Türk-İş, DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş ve Gıda-İş sendikaları yasa tasarısına tepki gösterdi.

Türk-İş Bursa Şube Başkanı Ruhi Biçer, “Adına ‘istihdam paketi’ dedikleri esnekleştirme, kuralsızlaştırma, güvencesizleştirme yani kısacası köleleştirme paketine karşı sesimizi bugün daha güçlü bir şekilde yükseltiyoruz” dedi.

“Bu düzenlemeyi TBMM’ye getirenlere, getirilmesine sebep olanlara buradan tekrar sesleniyoruz! Gelin bu yanlıştan vazgeçin” diyen Biçer, “Vazgeçin ki emekçiler adlarınızı duyduğunda, yüzlerinizi gördüğünde size saygı göstersin. Vazgeçin ki, zaten emekçilerin sahip olduğu onlarca derdine bir dert daha eklemeyin” ifadelerini kullandı.

Gıda-İş Bursa Şube Başkanı Nuri Aysever

Ankara’da Meclis önünde DİSK üyelerinin gözaltına alınmasına tepki gösteren Gıda-İş Bursa Şube Başkanı Nuri Aysever, “Dün Konfederasyonumuz DİSK’in Meclis önünde yapmak istediği basın açıklaması şiddet uygulanarak engellendi. Patron örgütleri geldiğinde Meclis’in önüne kırmızı halılar serenler, işçi sınıfının itirazlarını zor kullanarak bastırmaya çalıştı” diye konuştu.

Yasa teklifini geri çekilene dek mücadele edeceklerini söyleyen Aysever, “İşçileri bölerek, yaşımıza göre ayrımcılık uygulayarak kıdem tazminatı hakkını parça parça etmek istiyorlar ama biz bu oyuna gelmeyeceğiz. İşyerlerinde, meydanlarda ve son olarak da Meclis’te ifade ettiğimiz bu yasa teklifi geri çekilene kadar mücadeleye devam edeceğiz” dedi.

BİRLEŞİK METAL-İŞ ÜYELERİNDEN İŞ BIRAKMA EYLEMİ

Birleşik Metal-İş’in Bursa’da örgütlü olduğu Acel Elektrik, SCM, Şahinkul Makina, Prysmian Kablo ve Asil Çelik fabrikalarında, işçiler iş yerlerinde bir saatlik iş bırakma eylemi yaptılar. İşçiler, “Kölelik düzenine geçit vermeyeceğiz” diyerek torba yasanın geri çekilmesini istedi.

‘GERİ ÇEKİLMEZSE NELER YAPABİLECEĞİMİZİ GÖSTERİRİZ’

Türk-İş Temsilciliği de basın açıklamasıyla torba yasaya tepki gösterdi. Temsilcilik bürosunda açıklama yapan Türk-İş Temsilcisi Yakup Çetin “Bu düzenlemeye karşı yanıtımız mücadele olacak demiştik. Dediğimiz gibi mücadelemizi büyütüyoruz” dedi.

Çetin, “Bu köleleştirme paketine karşı sürdürdüğümüz mücadelede artık yalnız olmadığımızı biliyoruz. İki gün önce Hak-İş ve DİSK ile ortak çalışma yaptık. Yaptığımız ortak açıklama ile Türkiye işçi sınıfının temel hakları söz konusu olduğunda, nasıl bir arada ve dayanışma içinde bir araya geldiğini gösterdik” diye konuştu.

Mücadeleden vazgeçmeyeceklerinin altını çizen Çetin, “Bu akşam ülke genelinde, mesai çıkışında alkışlarla bu paketi protesto ederek ilk mesajımızı veriyoruz. Bu köleleştirme paketi geri çekilmezse neler yapabileceğimizi herkese gösteririz. Yaşasın ekmek, barış, özgürlük mücadelemiz” ifadelerini kullandı.

TBMM’YE SUNULAN ESNEK ÇALIŞMA TEKLİFİ NE GETİRİYOR?

Torba yasa teklifi işverenlere önemli teşvikler sağlanmasının önünü açarken, 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar içinse sözleşmeli çalışmayı getiriyor. Teklifle, işverenin maliyetini düşürmek amacıyla kıdem ve ihbar tazminatı ile emeklilik hakkı sınırlandırılmak isteniyor. 

UZUN DÖNEMLİ SİGORTANIZ YATMAYACAK

25 yaş altı çalışanlar kısmi süreli iş sözleşmeleriyle birden fazla işverenin yanında aylık çalışma süreleri 10 günden az olursa, uzun dönemli sigorta kolları primleri yatmayacak. Hükümetin TBMM’ye sunduğu teklife göre ayda 20-25 gün de çalışmış olsanız,  her bir işveren açısından 10 günden az çalışma söz konusu olduğunda bu çalışma süreleri emeklilikte dikkate alınmayacak.

EMEKLİLİKTE PRİME TAKILACAKLAR

Mevcut uygulamada, 18 yaşından itibaren uzun dönemli sigorta kollarında yer almak mümkün. AK Parti’nin teklifinin yasalaşması halinde, bu çalışan grubu açısından bu yaş sınırı 25 yaşa çekilmiş olacak. Bu durum da ileride, emeklilikte yaşa takılanlar gibi yüzbinlerce kişinin emeklilikte prime takılmasına yol açacak. 

‘BÜYÜK HAKSIZLIKLAR ORTAYA ÇIKACAK’

İşçi konfederasyonları da, esnek çalışma yasası teklifine ilişkin şu eleştiride bulunuyor: “Belirli süreli sözleşme ile çalışan işçiler, kıdem ve ihbar tazminatı ile iş güvencesi (işe iade davası) hükümlerinden yararlanamadığından bu düzenlemeyi son derece sakıncalı buluyoruz. 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanların hiçbir şarta bağlı olmaksızın belirli süreli iş sözleşmesi ile (geçici işçi olarak) istihdam edilmesi sonucunda kıdem ve ihbar tazminatı gibi haklardan yararlanamamaları büyük haksızlıkların ortaya çıkmasına neden olacaktır. Yaşa bağlı olarak getirilecek bu düzenleme çalışanlar arasında ayrıma yol açacaktır.”

Özellikle Türk-İş ve Genel-İş üyesi işçiler, Türkiye genelinde yaptıkları eylemlerle, esnek çalışmanın geri çekilmesi çağrısı yaptı.

Bir Şeyler Yazın...

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Optimized with PageSpeed Ninja